Kenya'da içerik üreticilerinin YouTube gelirlerinden ekim ayı itibarıyla yüzde 5 oranında kesinti yapılmaya başlanacak. Kesintiyi vergi dairesi değil, ödemeyi yapan Google gerçekleştirecek.

Uygulamanın ilk adımı eylül ayı kazançlarına denk geliyor: eylülde elde edilen gelir ekim ayında ödenirken kesinti ilk kez uygulanacak. Üreticilerin 1 Ekim'e kadar Kenya vergi dairesinden aldıkları kişisel vergi numarasını (PIN) AdSense hesaplarına girmesi gerekiyor.

Yeni bir vergi değil, yeni bir tahsilat yöntemi

Haberin en çok yanlış anlaşılan yanı burada. Söz konusu yükümlülük yeni konulmuş bir "YouTuber vergisi" değil; dijital içerik gelirlerine ilişkin stopaj, 2023 tarihli Maliye Kanunu'yla (Finance Act 2023) zaten yürürlükteydi. Değişen şey, verginin beyan yoluyla değil doğrudan platform üzerinden tahsil edilmeye başlanması.

Oran, Kenya'da mukim gerçek kişiler ve şirketler için yüzde 5; ülkede daimi iş yeri bulunmayan yurt dışı mukimleri için yüzde 20 olarak uygulanıyor. Kesinti, yıl sonunda hesaplanacak gelir vergisinden mahsup edilecek bir ön ödeme niteliği taşıyor.

Sektörden itiraz

Kenya Dijital İçerik Üreticileri Derneği (DCCAK), Hazine ve vergi idaresinden uygulamanın sektörle gerçek anlamda görüşme yapılana kadar durdurulmasını istedi. Derneğin temel itirazı, kesintinin üreticinin giderlerini hesaba katmadan brüt gelir üzerinden yapılması ve özellikle küçük kanallarda nakit akışını zorlaması.

Türkiye'den bakınca

Kenya'daki tartışma, Türkiye'deki düzenlemeyle karşılaştırıldığında tanıdık geliyor. Türkiye'de de sosyal içerik üreticiliği kazançları için bankalar, hesaba aktarılan tutar üzerinden yüzde 15 gelir vergisi kesintisi yapıyor; istisna sınırı içinde kalan üretici için bu kesinti nihai vergi sayılıyor.

İki ülkede de yön aynı: vergi idareleri içerik gelirini tek tek beyanlar üzerinden takip etmek yerine, parayı ödeyen kurumun kaynağında kesmesini tercih ediyor. İçerik üreticiliğinin kayıt dışı bir uğraş sayıldığı dönem, en azından mevzuat tarafında kapanmış görünüyor.